Серқуёш диёримизда юзлаб турдаги шифобахш ўсимликлар ўсади. Айниқса, дастурхонимиз кўркига айланган кўкатлар озиқ-овқат сифатида фойдаланишдан ташқари кўплаб хасталикларнинг олдини олиш, даволашда асқотади. Бугун ҳар бир хонадондаги шахсий томорқаларда ана шундай шифобахш зираворлар етиштирилаётганлигининг гувоҳи бўламиз. Ҳозир айни тўқсонбости кўкатларни экиш палласи. Шахсий томорқадан мўмай даромад олиб келаётган миришкорлар аллақачон тўқсонбости кўкатлар экишни бошлаб юборганлар.
Вилоятимиз шароитида тўқсонбости усулида укропнинг маҳаллий «Узбекский 243», «Ором» ва хориждан келтириладиган «Анет» навлари 15 ноябрдан 15 декабргача экилса, кутилган натижани беради. Бунда бир гектар ерга 20-25 килограмм уруғ сарфланади. Уруғ секин униб чиқади, майсалари ўтоқ қилиш, юмшатиш ва бостириб суғориш йўли билан парвариш қилинади.
Кашнич ҳам шу муддатларда экилиб, совуққа чидамли бир йиллик ўсимлик ҳисобланади. Вегетация даврида секин ўсади, лекин кейин тез ривожланади. Унинг барра баргларини 2-3 мартагача ўриб олиш мумкин. Бунда 1-1,5 сантиметр танаси қолдирилиб, тегишли шароит яратилганда барги яна ўсиб чиқаверади. Вақтида ўриб олинмаса, уруғпоя ҳосил бўлади.
Чел қилиб сепилганда гектарига 8-10 килограмм уруғ сарфланади. Уруғ сепилгач, устидан майда чириган гўнг сепилади. Асосий парвариши 1-2 марта ўтоқ қилиш, қалин жойларини яганалаш ва вақтида суғоришдан иборат.
Петрушканинг «Нилуфар», «Сахарная», «Новас» навлари иқлим шароитимизга мослаштирилган бўлиб, ноябрь ойининг иккинчи ва декабрь ойининг биринчи ярмида экилса, мақсадга мувофиқдир. Петрушка совуққа чидамли икки йиллик ўсимлик. Уруғи тез униб чиқиши учун 5-6 даража, тез етилиши учун эса 15-16 даража ҳарорат талаб этилади. Унинг барра баргларини 3-4 мартагача ўриб олиш мумкин. Бунда ҳам 1-1,5 сантиметр танаси қолдирилганда барглари яна ўсиб чиқаверади. Петрушка ер танламайди, уруғсепилгач, 55-60 кунда етилади. Чел қилиб сепилганда гектарига 3-4 килограмм уруғсарфланади.
Тўқсонбости салатнинг «Кўк шох» нави ҳамда хориждан келтирилган «Фиооретт», «Конкорд Ф1», «Лагунас Ф1», «Левистро Ф1», «Саула Ф1» навлари ноябрь ойининг иккинчи ярми ва декабрь ойларида экилади. Уруғи лентасимон усулда 2-3 қатор қилиб сепилади. Бунда ленталар оралиғи 45-60 сантиметр, қаторлар ораси эса 15 сантиметрдан бўлиши керак. Бир гектар ерга 4-5 килограмм салат уруғи сарфланса, бошли салатники эса 3-4 килограммга тўғри келади. Уруғ сепилгандан сўнг майдон суғорилмайди. Барча агротехник тадбирлар баҳордан бошланади. Кўклам уруғлар униб чиққандан 10-12 кун ўтгач, бир марта, 2-3 ҳафтадан кейин эса яна бир ягана қилинади. Бунда барг салат тупларининг ораси 8-10 сантиметрдан, бошли салатда эса 12-15 сантиметрдан қолдирилади.
Исроил ХОЛБОЕВ тайёрлади.
«Дўстлик байроғи» газетаси


















