Эдилбай зотли қўйлар ҳақида

Эдилбай зотли қўйлар гўштдор-думбали дағал жунли қўй зотлари ҳисобланиб, XIX асрда Қозоғистонда яратилган ва бу қўйларнинг кўп турлари Ўзбекистон, Қозоғистон ва Россиянинг жанубий чўл зоналарида ҳам урчитиб, кўпайтирилмоқда. Қўйларнинг туси қўнғир ва сариқ, баъзида қора рангдагилари ҳам учрайди.
Эдилбай зотли қўйлар мустаҳкам конституцияга ва юқори даражада чидамлиликка эга. Шунинг учун ҳам йилнинг барча фасллари, ҳар хил яйлов шароитларда ҳам 500 км
ва ундан узоқ масофани босиб ўта олади. Қўйлар юқори ўсувчанлиги, мустаҳкам суякдорлиги, узуноёқлилиги, дағал жуни ва катта ўсувчанлик энергиясига эга бўлганлиги билан ажралиб туради.
Қўйларнинг асосий ишлаб чиқарадига маҳсулоти бу гўшт ва думба ёғидир, мураккаб экологик шароитларда йилбўйи яйловларда боқишга мослашган.
Бу зот қўйлари жуда тез етилувчан, қўзилари туғилганда 5,0 кг тирик вазнга эга бўлади, сутдан ажратилган 4 ойлик ёшида уларнинг тирик вазни 35-40 кг га етади ва сўйилганда гўшт нимтаси 20 кг ва думба ёғи 3 кг ни ташкил этади.
Қўчқорларнинг ўртача тирик вазни 100-110 кг, айримларники 144 кг, совлиқлар 65-75 кг, қирқилганда жуни қўчқорларда 3,0-5,0 кг, совлиқларда 2,3-2,6 кг тош босади.
Ўзбекистонга эдилбай зотли қўйлар ўтган асрнинг ўрталаридан бошлаб олиб келинган, қўйлар соф ҳолда урчитиб кўпайтирилган ва наслли қўчқорлардан маҳаллий қўй зотларини такомиллаштиришда фойдаланилган.

Манба: «Қўйчилик» Тузувчи: Н.Р. Рўзибоев – Чорвачилик ва паррандачилик илмий-тадқиқот институти Оҳангарон бўлими бошлиғи, қ.х.ф.д. Лойиҳа ғояси муаллифи ва ташкилотчи: “Агробанк” АТБ