Ёш беданаларни озиқлантириш

96

Беданаларни озиқлантиришнинг бир неча вариантлари мавжуд. Лекин ҳаммасида ҳам сув бир хил берилади. Биринчи кундан бошлаб сувдонларга марганцовкали ним қизил сув берилади. Сувдонларнинг чуқурлиги 5 мм дан кўп бўлиши мумкин эмас, акс ҳолда жўжалар сувда чўкиб ўлади. Бу даврда шиша банканинг пластмас қопқоғи ёки Петри чашкаси қулай ҳисобланади. Хом сув иссиқ ҳароратда тез айнишини инобатга олсак, қайнатилган сув бериш маъқул бўлади. Бир неча кундан кейин яна марганцовка эритмаси бериш мақсадга мувофиқдир. Марганцовка эритмасини вояга етган паррандага ҳам вақти-вақти билан сувга қўшиб бериш тавсия этилади.

Биринчи 3 ҳафтада паррандага озуқа чекланмайди. Ортиқчаси 2 соатдан кейин олиб ташланади. Ем ҳарорати яшикдаги ҳароратга яқин бўлиши керак.

Озиқлантириш турли вариантлари

а) Бедана жўжалари биринчи 2 кунлигидан бошлаб яхшилаб қайнатиб пиширилган ва қирғичдан ўтказилган тухум билан боқилади. Бунга яна майда тариқ ва сули ёрмасини (тухум ҳажмидан ¼ ташкил этади), простокваша, қуюқ қилиб пиширилган бўтқалар қўшилади. Озуқага бедана тухуми қобиғи билан бирга ишлатилади, товуқ тухуми қобиқсиз ишлатилади. Битта бедана тухуми билан 10 та бедана жўжасини тўйдириш мумкин.

б) Бир кунлик бедана жўжаларини қуйидаги ем қоришмаси билан озиқлантириш мумкин: кепак, тухум сариғи ёки чумоли куколкаси, майдаланган янги узилган кўкатлар ва қирғичдан ўтказилган сабзи. Озуқа қоришмаси 3×3 мм тешикчалари бўлган сеткадан ишқалаб ўтказилади.

в) Қувватсизланган беданалар қуйидаги схема бўйича озиқлантирилади:

Биринчи кун яхшилаб қайнатилиб пиширилган бедана ёки товуқ тухуми қирғичдан ўтказилиб берилади.

Иккинчи кун тухумга 1 бош бедана жўжаси учун 2 г ҳисобидан творог қўшилади.

Учинчи кун рационга янги ўрилган ва майдаланган кўкатлар қўшилади.

Тўртинчи кун пиширилган тухумнинг миқдори камайтирилади ва творог миқдори кўпайтирилади.

Бундан кейин бедана жўжаларига тариқ, тариқ ёрмаси, майда ун қуртлари, яхши пиширилиб қирғичдан ўтказилган тухум, майдаланган кўкатлар берилади. Ёки пиширилган тухум, тариқ, тариқ майда ёрмаси ва сувда қайнатиб пиширилган балиқ, уларнинг устидан майда қирқилган қичитқиўт, қоқиўт, жағ-жағ ва бошқа кўк ўтлар берилади. Бир кунда емни қоришмаси 6 маҳал берилади. Тўртинчи кундан бошлаб рациондаги тухум миқдори аста-секинлик билан камайтирилади омухта ем миқдорини эса кўпайтириб борилади. Бедана жўжалари рационига бройлер жўжалари учун мўлжалланган омухта емни ҳам қўшиш мумкин.

г) Бедана жўжалари биринчи 10 кунликда омухта ем қоришмаси билан боқилади. Яхшилаб қайнатиб пиширилган тухум, сут ва простокваша (қатиқ) берилади. Қоришма 3×3 мм бўлган сеткадан ишқалаб ўтказилади. 3-кундан бошлаб бу қоришмага балиқ мойи, творог, хамиртуруш, майдаланган қичитқи ўти ва қирғичдан ўтказилган сабзи қўшилади.

д) Бедананинг Виржиния (АҚШ) зотига биринчи кундан бошлаб тухумнинг сариғи майдалаб тариқ билан бирга аралаштириб берилади, яна майда қирқилган кўкатлар ва қирғичдан ўтказилган сабзи ҳам берилади. 3–4 кундан қоришмага омухта ем ва яна тариқ қўшилади. 10-кундан бошлаб рационга дон ёрмалари қўшилади.

Беданалар учун 8 кундан 29 кунгача энг яхши озуқа бўлиб қуйидагилардан иборат сифатли омухта ем ҳисобланади: майдаланган макка ва буғдой дони; протеинли, витаминли ва минералли қўшимчалар.

Беданаларга бериладиган рацион наъмунаси

Компонентлари

Ёш бедана

Вояга етган бедана

1-4 ҳафта

5-6 ҳафта

1

Маккажўхори дони

40

43

41

2

Буғдой дони

8

25

16

3

Буғдой кепаги

5

4

Кунгабоқар шроти

10

20

5

Соя шроти

35

6

Балиқ уни

5

5

5

7

Гўшт-суяк уни

3

3

4

8

Озуқабоп хамиртуруш

2

3

4

9

Қуруқ сут (обрат)

3

10

Ўт уни

1

4,5

2

11

Бўр, чиғаноқ

1

1

6

12

Премикс

1(П5-1)

1(П6-1)

1(П1-1)

13

Ош тузи

0,4

0,5

0,5

Жами

100

100

100

100 грамм омухта ем таркиби:

Энергия алмашинуви, кДж

1216

1156

1197

Энергия алмашинуви, ккал

298

276

285

Хом протеин, %

28

17,3

20,94

Хом тўқима (клетчатка), %

4

5,1

5,2

Кальций, %

1,01

1,12

2,844

Фосфор, %

0,91

0,87

0,913

Натрия, %

0,4

0,4

0,402

Беданаларга иккинчи ҳафтадан майда тош ва майдаланган чиғаноқлар берилади. 29 кунликкача бўлган бедана еми таркибида творог ва пиширилган, майдаланган балиқ ҳисобига протеин миқдори юқори бўлади. 30 кундан 42 кунгача ёш беданаларни вояга етган беданалар рационига ўргатиш керак бўлади.

Беданаларни ўз вақтидан илгари жинси ривожланишининг олдини олиш мақсадида ем таркибидаги протеин миқдори 16–18 фоизгача туширилади, чунки у кейинчалик тухум маҳсулдорлигига салбий таъсирини кўрсатади.

Биринчи ҳафта бедана жўжаларига бир кунда 5–6 маҳал ем берилади, кейин 4 маҳалга туширилади ва тўртинчи ҳафтадан 3 маҳал берилади. 3 ҳафталик ёш беданалар қумни озуқа деб қабул қилади, натижада заҳарланиш ҳоллари кузатилиши мумкин. Лекин 2 ҳафталик беданачалар тез ва яхши ўсади, қумда чўмилишни хоҳлаб, ерларни ковлаб, титиб ташлайди. Шунинг учун қорни тўқ беданаларга чўмилиш учун назорат остида идишда қум қўйилади.

Манба: agro.uz

Дўстларингизга ҳам улашинг!